czwartek, 12 sierpnia

Jak pracować efektywniej z domu, żeby zachować work-life balance?

12 sierpnia to w kalendarzu Światowy Dzień Pracoholika. Jak żyć, aby praca nie stała się naszą najważniejszą życiową wartością i uzależnieniem behawioralnym? Jak na co dzień dbać o zdrową równowagę pomiędzy życiem a pracą? 🏠

Przez pracę zdalną życie zawodowe przenika się z prywatnym. Łatwo o poczucie, że pracuje się non stop. Przed pandemią opuszczało się biuro, umysł dostawał sygnał, że praca skończona. Teraz całą dobę patrzy się na swoje „biuro”. Niemal co drugi pracownik sygnalizuje, że swoje zadania wykonuje poza godzinami pracy. Wśród pracujących zdalnie ten odsetek jest jeszcze wyższy – wynika z 43. Monitora Rynku Pracy, badania Randstad i Instytutu Badań Pollster. Tym bardziej warto trzymać się zasad, które pomogą zregenerować siły i poprawią produktywność. 🔥🔥🔥

Jak zachować work-life balance i pracować efektywniej z domu? Oto 5 rekomendacji od Mindgram:

🔺 Rób przerwy: to nie strata czasu!
Po 5-10 minutach wrócisz z odświeżonym umysłem. Poruszaj się, napij, wyjdź na balkon, popatrz w dal. Ważne, by przerwy nie poświęcać na patrzenie w ekran. 🌳
🔺 Unikaj rozpraszaczy.
Gdy coś odrywa uwagę od zadania, potrzebujesz czasu, by znowu się skupić. Nie sprawdzaj co chwilę maili. Gdy skupisz się tylko na jednym zadaniu na raz a skończysz je szybciej. 🔍
🔺Planuj pracę.
Przed rozpoczęciem pracy w domu, rozpisz dokładną listę zadań, które musisz wykonać w pierwszej kolejności i sukcesywnie je realizuj. Zarządzanie czasem, który poświęcasz na pracę, czyli świadome i celowe ustalanie działań do wykonania, jest podstawą skuteczności.
🔺Dbaj o aktywność.
Ćwiczenia fizyczne poprawiają koncentrację oraz samopoczucie. Sprawiają, że czujesz się lepiej i masz więcej energii na cały dzień i przede wszystkim redukujesz stres. To nie muszą być męczące ćwiczenia. Możesz wybrać yogę 🧘 czy poranne rozciąganie dostępne w aplikacji Mindgram.
🔺 Wieczorem odłóż telefon – odpocznij.
Jeśli w czasie wolnym cały czas zaglądasz do smartfona, bo tam szukasz rozrywki i relaksu, mózg nie ma szansy odpocząć. Skrolowanie ekranu pożera masę czasu i zostawia Cię z poczuciem, że zrobiło się „nic”. Lepiej wyjdź na spacer. Ruch to świetny sposób na odbudowę zasobów energetycznych. 🚶‍♀️

piątek, 6 sierpnia

Kontrola emocji w miejscu pracy może być problemem, a nie rozwiązaniem

Emocje w pracy eskalują, wybuchają i tlą się praktycznie cały czas. Czasem to łzy szczęścia związane z awansem, czasem smutek po negatywnym feedbacku od przełożonego. Przeżywamy je intensywnie zarówno, kiedy mają pozytywne, jak i negatywne zabarwienie. Odbieramy nie tylko z poziomu umysłu, ale i ciała, ot na przykład gdy pocą się nam dłonie na widok maila od szefa, albo gdy ktoś pochwali nas za coś, do czego nie przyłożyliśmy ręki.

Tak naprawdę każde miejsce pracy, niezależnie od tego czym się zajmujemy, przesiąknięte jest emocjami. Zwykło się mawiać, że tam, gdzie pojawiają się ludzie, tam zawsze są jakieś emocje. A jednak gros z nas nosi w sobie przekonanie, że praca to obszar, w którym powinno się tonować wszelkie wrażenia. Że dojrzałemu człowiekowi nie wypada ich doznawać, bo to brak profesjonalizmu.

Czy zatem w pracy powinno się funkcjonować zupełnie niezgodnie ze swoją naturą? Bo przecież natura ludzka jest wysycona emocjami, odczuciami, wrażeniami, bez względu na to, czy aktualnie znajdujemy się w biurze, w środku lasu czy na szampańskiej imprezie. W nasze człowieczeństwo wpisane jest zatem czucie i doświadczanie różnych stanów emocjonalnych w odpowiedzi na wydarzenia, które są dla nas istotne. Skąd zatem to popularne założenie, że w pracy nie powinno się dopuszczać do siebie żadnych emocji, skoro wszyscy jesteśmy istotami emocjonalnymi bez względu na to, w jakim otoczeniu aktualnie przebywamy?

Istniejący pogląd, że emocjonowanie się w pracy jest czymś niewłaściwym wynika z braku rozróżnienia doświadczania emocji od ich okazywania. Okazywanie w sposób niekontrolowany i nieasertywny w pracy jest rzeczywiście zachowaniem, które wprawia postronne osoby w zakłopotanie, a nas stawia w niezręcznej sytuacji, gdy nerwy opadną. Ekspansja swojej złości, niezadowolenia czy euforii bywa naruszająca granice i zwykle fatalnie odbija się na atmosferze w całym zespole.

Ludzie, którzy mają na przykład problemy z powstrzymywaniem wybuchów agresji, zwykle są mniej lubiani i paraliżują pracę innych, którzy się ich boją, unikają interakcji. Nadmierne pobudzenie i epatowanie emocjami sprawia, że pozostali pracownicy nie mogą skupić się na swoich zadaniach, że są one wykonywane wolniej. Nie chodzi tu tylko o sytuacje, gdy ktoś np. sporadycznie wybucha szlochem czy wspomnianym gniewem, ale też, gdy jego zachowania są wyrazem entuzjastycznej radości, np. perlisty, głośny śmiech koleżanki z biurka obok może totalnie dekoncentrować skupione na zadaniu osoby.

Przez to, że narracja o emocjach bywa mylona z narracją o ich wyrażaniu, wiele osób jest przekonana, że w pracy należy nosić uniform obojętności i wszystkie swoje silne uczucia tłumić i spychać wewnątrz siebie. „Klient nasz pan” – maksyma ta pokazuje nam dobitnie, że praca to nie miejsce na wyrażanie siebie. Klientowi daje się do tego prawo, ale nie pracownikom. Ci mają obowiązek kontenerować uczucia w sobie, nigdy zaś nie eksponować ich wobec rozmówcy. Kategoryczna niemożność odbicia negatywnych emocji jest powodem, dla którego na stanowiskach takich jak szeroko pojęta „obsługa klienta” zauważa się olbrzymią rotację pracowników. Ciężko jest bowiem unieść kaskady emocji, jakie wylewają na pracowników na przykład rozgoryczeni albo zaniepokojeni klienci.

Kiedy w pracy przywdziewamy maskę pokerzysty, a dookoła uderzają w nas pioruny naruszające nasze granice (wiecznie wściekły szef, wścibska koleżanka, czy stale roześmiany kolega), to silne emocje, które czujemy, spychane są w kąt. Poker Face to tylko pewien pozór obojętności, pod którym wylęgają się różne przykre uczucia potrzebujące ujścia. Jako że praca nie może być ujściem, szybko staje się nim dom, albo pobliski pub, w którym topi się swoje smutki. To poniekąd dlatego wśród tzw. „białych kołnierzyków” czyli pracowników korporacji zauważa się wiele przypadków stosowania przemocy domowej czy uzależnień. Niewyrażone emocje potrzebują bowiem w końcu wybrzmieć i wybrzmiewają na postronnych osobach, w nieadekwatnych sytuacjach, albo są jeszcze mocniej wypierane i spychane podczas znieczulania się używkami.

Coraz częściej mówi się o tym, że zamiast nacisku na kontrolę emocji lepiej jest skupić się na zarządzaniu nimi, czyli na byciu w głębokim kontakcie ze swoim JA. Nie da się bowiem emocjami dobrze zarządzać, jeśli się je wypiera, tłumi czy do końca nie rozumie. Jeśli nie dajemy sobie prawa do przeżywania swoich uczuć i nazywania wprost tego, jakie one są, wkrótce przestajemy rozumieć, co się z nami dzieje. Brak kontaktu z nimi wpływa też fatalnie na naszą komunikację z innymi. Nie ujawniając emocji w pracy, przestajemy być responsywni w kontakcie z drugą osobą. W relacji zaczyna brakować szczerości, prawdziwości, a to przecież podstawa, żeby budować mosty porozumienia.

Pragnąc opanować swoje emocje w pracy, stosujemy czasem gorsety sztuczności, przywdziewamy maski obojętności, miejscami nienaturalnie pozwalamy na coraz więcej nadużyć. Jako osoby nieokazujące uczuć dajemy bowiem innym ludziom sygnał, na przykład, że swoimi nie fair zachowaniami wcale nie łamią naszych osobistych barier. I kiedy oni mają przekonanie, że wszystko jest w jak najlepszym porządku, nas od środka krew zalewa, bo czujemy się nadużyci.

Współcześni psycholodzy biznesu twierdzą, że nie chodzi o to, by w pracy ukrywać emocje, tylko by prawidłowo ich używać. Emocje bowiem są bardzo cennym źródłem informacji, że dzieje się nam krzywda, że coś jest nie w porządku, że takie sytuacje są dla nas rozwojowe, prawidłowe, pożądane. Emocje są drogowskazem, który pozwala nam ocenić, czy sytuacje w jakich się znajdujemy, są dla nas dobre, czy niekoniecznie właściwe. Są one dla nas cenną informacją o naszych potrzebach. Bo za każdą emocją stoi jakaś potrzeba – za negatywną niezaspokojona, a zaspokojona za pozytywną. Warto zrobić sobie test: czując w sercu jakąś trudną emocję, zapytać siebie, co czuję i jaka potrzeba stoi za moim odczuciem.

Patrząc na emocje przez pryzmat potrzeb, można dojść do słusznego wniosku, że tak naprawdę nie ma złych emocji, bo każda emocja o czymś nam mówi i zaprasza nas do jakiejś refleksji. Niektóre refleksje przychodzą nam do głowy od razu. Gdy czujemy złość, poczucie niesprawiedliwości, to często dobrze rozumiemy, że dzieje się nam krzywda, że potrzebujemy spokoju, że może czas na wprowadzenie zmian. Ale nawet mniej czytelne sygnały emocjonalne jak ukłucie zazdrości mogą być cenną wskazówką, że nie czujemy się docenieni, albo że potrzebujemy popracować nad wiarą w siebie. Zazdrość pozwala nam też czasem wytyczyć sobie cel i nowe pragnienia do zrealizowania. Czasami jest ogromnym motorem do zmian!

Kiedy emocje wymagają kontroli? W niektórych sytuacjach mimo wszystko kontrola emocji jest na wagę złota. Gdy czujemy, że nas zalewają, utrudniają życie i rujnują komunikację. Gdy pochłaniają naszą energię i bywają nieadekwatne do sytuacji. Wtedy dobrze jest skorzystać z pomocy i nauczyć się nimi zarządzać poprzez uczestniczenie w terapii albo w różnego rodzaju kursach, na przykład dedykowanych zarządzaniu złością. Nieocenione jest odnalezienie, jakie aktywności hobbystyczne tonują nasze uczucia. To może być sport, rozmowa, albo relaks w ramionach bliskiej osoby.

Jeśli emocji w naszym życiu jest wiele, a my jesteśmy ludźmi reaktywnymi (czyli intensywnie reagującymi na wydarzenia), to należy pamiętać, że relaks musi być adekwatny do poziomu napięcia. Im więcej emocji, tym lepiej mieć bardziej pogłębione źródło odprężenia, czyli przykładowo na skołatane nerwy w pracy nie tyle samotny spacer po parku na odtajanie, co spacer plus trening albo inna, dodatkowa regeneracja.

środa, 4 sierpnia

Cierpi młode pokolenie. Dlaczego milenialsi są najbardziej narażeni na zaburzenia psychiczne?

Dynamiczne, często nieprzewidywalne zmiany kulturowe, polityczne i społeczno-ekonomiczne mające miejsce w ostatnich trzech dekadach znacząco wpłynęły na wrażliwość, system wartości oraz zdrowie psychiczne młodszych pokoleń ludzi na całym globie.

Wskutek przyspieszenia światowych przemian cywilizacyjnych milenialsi, nazywani również „pokoleniem Y”, czy „pokoleniem cyfrowym”, stanęli przed zupełnie nowymi wyzwaniami i problemami generowanymi przez tzw. ponowoczesność. Postępująca globalizacja, rosnące nierówności społeczne rodzące ubóstwo, a także wirtualizacja relacji międzyludzkich to tylko niektóre z zagrożeń czyhających na jednostkę próbującą zdefiniować swoją tożsamość i śmiało wkroczyć w dorosłość.

Globalizacja, czyli dorosnę po długim weekendzie

Zespół złożonych procesów prowadzących do integracji państw i ich gospodarek, lokalnych społeczności i ich kultur nazywany globalizacją, to zjawisko doskonale zbadane i opisane. Za jedno z głównych źródeł globalizacji uważa się błyskawiczny rozwój technologiczny, dzięki któremu znacznie zwiększyła się szybkość przepływu informacji. Wpłynęło to drastycznie na środowisko naszego życia. Młody człowiek, po raz pierwszy w historii cywilizacji, został oderwany od jednego, stałego terytorium społecznego i etnicznego, gdzie miał możliwość harmonijnego i stabilnego rozwoju osobistego opartego na wzorcach wpajanych przez starsze pokolenia. Zaowocowało to znacznym wydłużeniem okresu wkraczania milenialsów w dorosłość. Wśród młodego pokolenia zagadnienia takie jak: podjęcie stałej pracy zarobkowej, szybkie opuszczenie domu rodzinnego, małżeństwo i rodzicielstwo przestały stanowić cel i największą wartość egzystencji.

To przedłużające się wkraczanie w dorosłość może z czasem skutkować poważnymi kryzysami tożsamości oraz stanami depresyjnymi. Poczucie niepewności nadchodzącego jutra, brak stabilności ekonomicznej to zjawiska bardzo powszechne wśród dzisiejszej młodzieży oraz dwudziesto- i trzydziestolatków.

Dodatkowym negatywnym czynnikiem wywołanym przez rozwój technologiczny jest niekontrolowany zalew różnorodnymi informacjami. Umysły młodych ludzi nie są przystosowane do przetwarzania tak dużej liczby faktów i danych płynących do nich z sieci. Obecnie większość informacji nie posiada konkretnego adresata ani jasno sformułowanej treści. Nadmiar tego typu „śmieciowych przekazów” może zaburzyć funkcje poznawcze rozwijającego się mózgu i wydatnie utrudnić indywidualny rozwój człowieka, szczególnie w okresie adolescencji.

Cyfryzacja, czyli dzisiaj nie wyjdę z domu

Odrębnym i wciąż marginalizowanym problemem, mającym swoje źródło w galopującej na oślep cyfryzacji rzeczywistości, jest destrukcyjny wpływ, jaki wywiera na młode pokolenie nadmierne korzystanie z sieci oraz gier komputerowych. W ciągu kilkudziesięciu ostatnich lat internet zredefiniował modele interakcji społecznej, znacząco wpłynął na zachowania człowieka oraz wygenerował szereg nowych zawodów i aktywności.

Szczególnie w sektorze rozrywki doszło do prawdziwej rewolucji. Gry komputerowe, w szczególności te sieciowe, biją rekordy popularności wśród młodszych i starszych milenialsów. Według licznych badań z roku na rok wzrasta ilość czasu spędzanego przez człowieka przed komputerem oraz liczba sprzedanych egzemplarzy gier komputerowych. Ponadto maleje wiek pierwszego kontaktu jednostki z nowymi mediami, ustawicznie wzrasta nasycenie technologią cyfrową przestrzeni codziennego życia, a dostęp do internetu i wszelkiego rodzaju gier jest już niemal nieograniczony. Skutkuje to m.in. pogłębianiem się różnic międzypokoleniowych w umiejętnościach posługiwania się nowymi mediami.

Naukowcy sugerują, że ten medialno-cyfrowy boom oprócz wielu pozytywnych aspektów, niesie za sobą szereg zagrożeń, przede wszystkim wzrost czynnej i biernej agresji wśród użytkowników komputerowych gier akcji. Tego typu rozrywka zmusza do pełnego zaangażowania w wirtualny świat oraz propaguje nieskrępowaną żadnymi normami przemoc, za którą nie ponosi się żadnych realnych konsekwencji.

Z analiz zachowania graczy wynika, że mają oni znacznie osłabione relacje z rówieśnikami oraz z najbliższą rodziną, a na proste wyzwania dnia codziennego reagują nadmierną agresją. Zaniedbują także aktywność fizyczną i kulturalną oraz gorzej funkcjonują w grupie. Dodatkowo mają obniżony poziom empatii, a ich umiejętności prowadzenia dialogu oraz zawierania kompromisów są na bardzo niskim poziomie.

Nadmierne korzystanie z sieci i gier komputerowych prowadzi do uzależnienia, a często do zaburzeń nerwicowych, stanów osłabienia sprawności intelektualnej, a nawet depresji. Niestety przy obecnej skali dostępności mediów pokolenie, nazywane często pokoleniem trzech ekranów (ekran smartfona, monitora, telewizora), jest właściwie bezbronne wobec negatywnych bodźców płynących z multimediów.

Zaburzenia narcystyczne, czyli nowa choroba cywilizacyjna

Niezwykła płynność i zmienność globalno-cyfrowej rzeczywistości coraz częściej doprowadza do widocznych zmian w strukturze osobowości młodych osób. Żeby odnaleźć się w tym zdynamizowanym, ulegającym ciągłym transformacjom świecie, milenialsi zmuszeni są do nieustannej kreacji samych siebie oraz do brania pełnej odpowiedzialności za porażki poniesione na tym polu. Ta nieograniczona i eksterytorialna wolność tworzenia własnego „ja” pozbawiona jest jakichkolwiek stałych punktów odniesienia do np. tradycyjnych postaw i zasad społecznych. W efekcie młodzi ludzie pozbawieni są umiejętności nawiązywania trwałych więzi i relacji społecznych, które napawają ich lękiem i rodzą postawy egocentryczne oraz narcystyczne. Dlatego wielu wybitnych naukowców postuluje istnienie nowej narcystycznej osobowości, charakterystycznej dla naszych czasów.

Narcyzm określany jest obecnie jako specyficzna postawa obronna przed nieprzewidywalnością oraz napięciami psychicznymi generowanymi przez globalno-cyfrową rzeczywistość. Co istotne, rzeczywistość ta nie ułatwia badaczom precyzyjnego zdefiniowania narcyzmu, gdyż jest on zróżnicowanym zespołem zaburzeń o różnym stopniu nasilenia. Za jego jawne przejawy uważa się nadmierną arogancję w stosunku do innych, manię wielkości, problemy interpersonalne oraz niekontrolowane napady wściekłości. Często u osób dotkniętych tym zaburzeniem zauważa się podatność na zranienie, stany lękowe, nadmierną ostrożność oraz introwertyczność. Jednostki zmagające się z narcyzmem charakteryzują także tzw. zachowania eksploratorskie wobec innych, które wynikają z już wspomnianych trudności w nawiązywaniu zdrowych, opartych na wzajemnym szacunku i zrozumieniu, więzi. Wszechobecna, globalno-cyfrowa rzeczywistość kieruje uwagę młodych ludzi ku zaspokojeniu materialnych i biologicznych potrzeb, niwelując potrzebę bliskości i pogłębionego kontaktu psychicznego z drugim człowiekiem, który staje się dla nich zaledwie narzędziem do podbudowania poczucia własnej wartości.

Według najnowszych badań doskonałym ujściem narcystycznych tendencji wśród milenialsów jest Facebook. Służy on wielu młodym użytkownikom do świadomej kreacji własnego wizerunku w oczach innych członków wirtualnej społeczności. Charakterystyczną cechą narcyzmu jest właśnie nierealistyczny, pozytywny obraz samego siebie, a Facebook w sposób doskonały pozwala ten obraz budować, powielać oraz utrwalać bez konieczności realnego kontaktu z innymi ludźmi.

Źródła:

Funkcjonowanie współczesnych młodych ludzi w zmieniającym się świecie, pod red. H. Liberskiej, A. Maliny, D. Suwalskiej – Barancewicz, Warszawa 2012.
Młode pokolenie w zderzeniu cywilizacyjnym. Studia – badania – praktyka, pod red. M. Jędrzejko, J.A. Malinowskiego, Toruń 2014.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pokolenie_Y.

piątek, 30 lipca

Aktualny stan psychiczny Polaków

Z różnych badań wynika, że ok. 40% ludzi czuje się gorzej niż przed pandemią. Skarżą się na doświadczanie dyskomfortu podczas izolacji, na obniżenie nastroju, niepokój, lęk, które towarzyszą im przez cały czas, na ataki paniki i nie radzenie sobie z gniewem. Przyznają się do zaburzeń snu, nadużywania alkoholu lub pornografii.

Wzrosła liczba pacjentów w gabinetach psychiatrów i psychoterapeutów. Depresje, zaburzenia lękowe i adaptacyjne to dziś powszechny problem. Wzrosła przemoc domowa, liczba samobójstw i osób uzależnionych. Mówi się, że to skutki pandemii. Ale czy na pewno tylko pandemii? Co jeszcze złożyło się na ten stan zdrowia psychicznego Polaków?

– Wszystko przez pandemię? Ja się z tym nie zgadzam – mówi Renata Pająkowska-Rożen, psychoterapeutka. – Moim zdaniem pogorszenie kondycji psychicznej Polaków to skutek tego, że większość z nas nie zastanawiała się nad swoim życiem wewnętrznym przed wybuchem pandemii.

Nikt nie pytał nas o to: „jak się masz?”, a nawet my sami siebie o to nie pytaliśmy. „Jak ja się czuję”?

– Ja zaczynam od tego pytania każdą sesje i widzę, że ludzie mają kłopot z odpowiedzią. A zadaję im to pytanie za każdym razem, po to by modelować takie zachowanie, by przyzwyczaili się myśleć o tym, jak się czują – mówi Pająkowska-Rożen.

Do czasu pandemii wielu ludzi uciekało od niepozałatwianych spraw z – samym sobą, a także z partnerami, rodziną, przyjaciółmi, dziećmi. Byliśmy wciąż czymś zajęci i nie spędzaliśmy z bliskimi zbyt wiele czasu. Nawet wolne dni szczelnie planowaliśmy: co, gdzie, kiedy i jak? Byle nie mieć czasu na autorefleksję.

Pandemia spowodowała, że ta strategia stała się niemożliwa, a więc konflikty wewnętrzne i problemy w relacjach wyszły na powierzchnię. co już było ogromnym obciążeniem. Tymczasem do niego dołączyły sytuacje pandemiczne, same w sobie emocjonalnie trudne, jak: izolacja, niepewność co do tego, co będzie, zmiany w pracy, zmniejszenie dochodów, a potem choroba czy nawet śmierć bliskich.

– Mam pacjentów, którzy przy tym całym obciążeniu nie unieśli już straty ojca czy brata, z którymi przez dziesięć lat nie wyjaśnili jakiejś ważnej sprawy, czy po prostu nie mieli czasu porozmawiać – mówi Pająkowska-Rożen. – A nie mogli się z nimi nawet pożegnać, bo szpitale pozamykane…

Pandemia zwraca nam uwagę na to, że nie możemy zostawiać niezałatwionych spraw, niedomówień, odkładać konfliktów wewnętrznych i tych z ludźmi na później. A wielu z nas nie stara się dokańczać, domykać spraw z przeszłości. Tymczasem bez tego nosimy je jak niepotrzebny bagaż. A wtedy każdy dodatkowy stres (ciężar psychiczny) może się okazać ponad nasze siły.

Czego nam potrzeba?

Większość ludzi, którzy teraz mają kłopoty ze zdrowiem psychicznym, nie zajmowało się swoimi emocjami, nie miało z nimi kontaktu, nie wiedziało co czują i dlaczego? Nie interesowali się także dobrostanem partnera czy dzieci, dbali tylko o stronę materialną życia – racjonalizując to brakiem czasu i koniecznościami bytowymi.

– A więc nie zdobyli podstawowej wiedzy o sobie o swoich emocjach i o emocjach bliskich im ludzi. Dlatego kiedy wzrosło obciążenie stresem wywołane pandemią, przestali sobie radzić – mówi Pająkowska-Rożen. – Nie wiedzą, co się z nimi dzieje: skąd te ataki paniki, rozpacz, albo wściekłość.

No i teraz muszą szukać pomocy na cito! Tymczasem terminy wizyt u psychoterapeutów czy psychiatrów bywają naprawdę odległe. Bo liczba potrzebujących pomocy z tego właśnie powodu, że do tej pory lekceważyliśmy nasze emocje, wzrosła.

Jaka pomoc jest tym ludziom potrzebna? Niektórzy potrzebują terapii długoterminowej, bo konieczne jest sięgnięcie do dzieciństwa, aby im pomóc rozwiązać jakiś dawny konflikt wewnętrzny, rozmontować emocjonalny schemat (skrypt) postępowania lub myślenia wyniesiony z domu rodzinnego czy pokonać bardzo starą traumę. Ale przychodzą także tacy, którzy nie mają podstawowej wiedzy na temat życie emocjonalnego, nie dają sobie prawa do przeżywania wielu uczuć, uciekają przed nimi, nie umieją ich nazwać, a co dopiero zdrowo wyrazić i przeżyć. Dlatego nie radzą sobie z nimi.

Pandemia pokazała nam, że potrzebna jest nam wiedza o tym, czym są emocje, potrzebna jest nam umiejętność ich rozpoznawania i nazywania oraz znajomość sposobów na ich zdrowe przeżywanie i wyrażanie.

– Ci, którzy do tej pory odcinali się od uczuć, zaprzeczali ich znaczeniu, wszystko w swoim życiu starali się opierać na racjonalnym umyśle i sile woli, przychodzą teraz do psychoterapeuty i mówią: „proszę mi powiedzieć, co się ze mną dzieje? Codziennie ćwiczę, biegam, jestem na diecie, a więc dlaczego tak mi źle?” – mówi Pająkowska-Rożen. – Wyjaśniam im wówczas, że to nie wszystko, czego człowiek potrzebuje dla swojego dobrostanu psychicznego. Terapia jest wtedy rodzajem psychoedukacji dostosowanej do konkretnej sytuacji.

Psychoedukacja:

Dla zdrowia psychicznego jest nam potrzebne:

– systematyczne bycie w kontakcie ze sobą,
– umiejętność nazywania emocji,
– umiejętność zdrowego wyrażania emocji.

– To zaskakujące, ale ludzie nie wierzą, że są istotami psychosomatycznymi – mówi Pająkowska-Rożen. – A więc, że nasze ciało i emocje są połączone. Nie jesteśmy tylko mózgiem i kompetencjami zawodowymi. Jesteśmy tym, co wydarzyło się w przeszłości i tym, jak czujemy się teraz.

– Jestem tym, co zjadłam.
– Jestem tym, o czym myślałam.
– Jestem tym, ile kroków dziś zrobiłam.

– Ludzie nie wiedzą, że o zdrowie psychiczne trzeba dbać cały czas, codziennie – dodaje Pająkowska-Rożen. – Przychodzą więc do mnie liderzy i mówią: „Proszę pani, ja o swoje zdrowie psychiczne zadbałem, byłem na terapii przez trzy lata, wszystko przerobiłem, jestem silną osobą. No więc, co się teraz ze mną dzieje, że wylądowałem u psychiatry i dostałem leki?!”.

Wyjaśniam im wtedy, że z dbaniem o kondycję psychiczną, jest tak samo, jak z dbaniem o kondycję fizyczną. Trzeba codziennie poświęcać jej czas. Najwięcej w weekendy. Dlatego dobrze, jeśli psychiatra powie im: „proszę iść także do psychoterapeuty”, a nie poprzestanie na farmakoterapii. A to z wielu powodów o których już pisaliśmy, jak np. świadomość własnych uczuć, którą mogą zyskać właśnie na sesjach.

Ale też dlatego, że część z tych emocji, których doświadczamy dzisiaj, wcale nie musi być związana z tą konkretną sytuacją. Często jest tak, że w tej konkretnej sytuacji uruchamiają się w nas emocje z przeszłości i one nas dosłownie zalewają. Tracimy wówczas racjonalny ogląd rzeczywistości, ogromnie cierpimy, ale też ranimy innych.

W takiej sytuacji konieczna jest psychoterapia po to, byśmy mogli zobaczyć, co to za emocje, z jakim traumatycznym wydarzeniem są związane? Cofając się do tamtego czasu i sytuacji, możemy je pozbawić siły niszczącej nasze dzisiejsze życie.

ABC zdrowia psychicznego:

Doświadczaj emocji, bądź z nimi, spróbuj nazwać. Jeśli odkryjesz, że jesteś smutna, to pobądź w tym smutku. Nie uciekaj przed nim. Nie włączaj romantycznej komedii i nie sięgaj po lody i Prosecco. Najpierw pomyśl przez chwilę: dlaczego jestem smutna? Z jakiego powodu? Warto się dowiedzieć. To jedyny sposób, aby sięgnąć do źródła problemu.

Droga na skróty

Alkohol, pigułka, lody, seks? Poczujesz się lepiej, ale nie rozwiążesz problemu. Możesz nawet mieć ich więcej. Kiedy wpadniesz w uzależnienie, coraz częściej regulując emocje alkoholem, lekami, lodami czy narkotykami albo seksem. A uzależnienie to nie tylko konieczność wypicia czy zażycia takiej lub innej substancji czy zrobienia tego czy tamtego, to wraz z rozwojem nałogu obsesyjne myśli, lęki, rozpacz, pustka i samotność. Lekarstwo staje się gorsze od choroby. A więc szukajmy innego sposobu na nasze smutki czy lęki. Zdrowego sposobu.

To że się odetniemy od smutku, nie sprawi, że on zniknie. Zachowujemy się wtedy jak małe dziecko, które zakrywa oczy i myśli, że jak ono nikogo nie widzi, to też nikt nie widzi jego – mówi Pająkowska-Rożen.

No ale my je nadal widzimy! Tak samo, nie pozbędziemy się rozpaczy, lęku czy złości, zamykając na nie oczy. Osiągniemy wtedy efekt kumulacji, który może się zakończyć eksplozją. Nie będziemy już w stanie kontrolować zgromadzonych emocji i możemy stać się agresywni, wpaść w depresję albo nawet porwać się na próbę samobójczą.

Liderzy w połowie za linią

Badacze zwrócili uwagę, że zwłaszcza liderzy są w słabej kondycji psychicznej, przyznają, że mają kłopot z panowaniem nad emocjami (46%). Co piąty myśli o zmianie pracy z powodu przeciążenia. 50% ma problemy ze snem. A jednocześnie także połowa nie stosuje żadnych technik radzenia sobie ze stresem (za: Human Power).

– Żadnych technik? No to co oni z tym stresem robią? – zastanawia się Renata Pająkowska-Rożen. – Często idą na skróty, sięgając po używki albo leki. Może się wydawać, że stosowanie używek jest najgorszym wyborem, ale także pójście do lekarza internisty, który zapisze lek na emocje, a my na tym poprzestaniemy, to także nie jest rozwiązanie. Aby je znaleźć, trzeba odkryć przyczynę złego samopoczucia.
– Stan zdrowia Polaków dziś jest dla mnie dowodem, że nie umiemy sobie radzić w sytuacjach stresowych – mówi Pająkowska-Rożen.

Psychoedukacja:

Dbanie o siebie, radzenie sobie ze stresem:

– ćwiczenia oddechowe,
– medytacja.

Czyli wystarczy usiąść w ciszy i posiedzieć spokojnie przez 10 min. Zamknąć oczy i pooddychać głęboko. Nie trzeba być mistrzem Zen, aby korzystać z tej metody. Warto robić to kilka razy dziennie.

Kiedy iść do psychiatry?

Kiedy następuje pogorszenie stanu emocjonalnego, pojawiają się przewlekłe problemy ze snem, z jedzeniem, kiedy wpadamy w ataki paniki, nie mamy siły wstać z łóżka, leżymy w nim całymi dniami. No i wtedy gdy kompletnie przestaje nas interesować coś, co było naszą pasją!
– Ważne, aby osoba, która doświadcza takich stanów, skontaktowała się z lekarzem, bo wtedy trzeba zrobić podstawowe badania – mówi Renata Pająkowska-Rożen. – Najczęściej zaburzenia emocjonalne są sprzężone z chorobami układu wegetatywnego i autoimmunologicznego, dlatego trzeba leczyć się holistycznie, czyli i ciało, i psychikę.

Dlaczego leki to za mało?

Jeśli straciłaś pracę i nie masz na życie, a ta sytuacja cię przeraża, leki mogą pomóc ci znaleźć w sobie odwagę, żeby poszukać pracy. Jeśli masz obniżony nastrój, lub depresję, to kiedy weźmiesz leki, nastrój ci się poprawi. Ale farmakoterapia odcina od źródła tego, dlaczego się źle czujesz. Tymczasem odpowiedź na pytanie dlaczego to droga do odzyskania dobrostanu.

A więc ważne pytanie, które zada ci psychoterapeuta, brzmi: „czy masz depresję tylko dlatego, że cię zwolniono z pracy? Czy może dlatego, że źle cię potraktowano? A może masz tę depresję, bo zwolniono cię z pracy, nie patrząc na twoją sytuację i nie patrząc na to, jak dużo wkładasz w nią energii i zaangażowania?”.

– A jeśli chodzi właśnie o to, jak cię potraktowano, to wtedy warto wrócić do takiego czasu i miejsca, w którym czułaś się podobnie potraktowana? Często jest tymczasem dzieciństwo i to, jak postępowali wobec nas rodzice. Może nie czułaś się dla nich ważna? Może nie brali pod uwagę tego, jak się starasz? – mówi Pająkowska-Rożen.

– Takie nadal wpływające na nas emocje z przeszłości warto załatwić na psychoterapii. Leki mogą dać na nią przestrzeń. Sprawić, że się nie będziesz bała dotknąć trudnych i bolesnych spraw. Zwłaszcza, że zrobisz to bezpiecznie w gabinecie psychoterapeuty, gdy poczujesz, że jest między wami zaufanie.

Psychoterapia może też pomóc nabrać nowej rutyny, jeśli chodzi o myślenie, postępowanie wobec swoich emocji, styl życia, itp.

Dam sobie radę

„Nie mam czasu na psychoterapię. Muszę pracować”. „Trzeba się wziąć w garść, a nie grzebać wciąż w przeszłości” – tak mówi jedna grupa ludzi. Oni na psychoterapię nie pójdą, dopóki ich system obronny odcinania się od emocji działa. Oni emocjami się nie zajmą, dopóki emocje nie zajmą się nimi, np. poprzez ataki paniki, złości czy depresję.

Ale są też ludzie, którzy zalewani są emocjami i na to sobie pozwalają. A co najistotniejsze oni także nic z tymi emocjami nie robią. Wydawać by się mogło, że wciąż zastanawiają się nad tym, jak się czują, pozwalają sobie na mówienie o tym, a nawet na płacz i rozpacz czy złość! Ale to tylko pozornie zdrowe podejście. To, że ulegają emocjom, nie jest dobrą strategią ani dla nich, ani dla ich bliskich.

Zdrowy, świadomy siebie człowiek wie, co czuje, potrafi emocje nazwać, doświadczyć ich, a też przeżyć i wyrazić, nie raniąc innych ani nie ulegając im ślepo. A więc potrafi powiedzieć: „wydałeś duże sumy, bez konsultacji ze mną. Czuję złość i niepokój z tego powodu, dla mnie ważne jest to, abyśmy razem planowali takie znaczące wydatki, to mi daje poczucie bezpieczeństwa, proszę, abyś następnym razem ustalał to ze mną”.

Mówi o tym co się wydarzyło i co z tego powodu czuje, mówi też o swoich oczekiwaniach. Jasno i spokojnie. Trzyma się faktów i swoich uczuć, ale im nie ulega, krzycząc, płacząc czy obrażając partnera. Zostawia sobie i drugiemu człowiekowi przestrzeń na własne doświadczanie tej sytuacji.

Pacjent covidowy

– Jesienią ubiegłego roku zgłosił się do mnie czterdziestokilkulatek, bo jak powiedział, dwukrotnie stracił pracę, ale wtedy sobie sam poradził, spadł na cztery łapy. Jednak teraz, kiedy pojawiła się pandemia (zamknięcie, izolacja, itp.) wpadł w panikę, że jeśli to się znów stanie, trzeci raz straci pracę, to sam sobie z tym nie da rady. Może się załamać – mówi Pająkowska-Rożen. – Zaczął nawet mieć konkretne lęki, a nawet ataki paniki. Poszedł więc do psychiatry, który polecił mu także psychoterapię.

No i po ponad pół roku pracy na terapii powiedział: – Ja się nawet cieszę, że ta pandemia się pojawiła, bo ja poszedłem do psychiatry, jestem na psychoterapii i tak dużo wiem teraz o sobie, że jakbym miał jakieś problemy, to już będę wiedział, co robić. Do tej pory nie rozumiałem, co się ze mną działo, kiedy miałem jakieś trudności, a teraz już wiem…

Ten mężczyzna odkrył podczas psychoterapii swoje zasoby, tzw. miękkie kompetencje, o których wiedział, że je ma – był liderem i bywał na różnych szkoleniach – ale tych swoich umiejętności nie doceniał. Ba! Nie doceniał siebie. Mówił: – Co z tego, że ja słucham swoich pracowników? Co z tego, że mam wobec nich empatię? Co z tego, że wiem, co dzieje się w zespole?

Dlaczego to było nieważne? Czemu mimo wysokich kompetencji i dużych zasobów miał taki lęk przed utratą pracy? Podczas terapii konieczne okazało się wrócenie do dzieciństwa i zobaczenie, jakie przekonania na temat życia i siebie wyniósł z rodzinnego domu i czy to nie przeszkadza mu w życiu pełnią swoich możliwości i chęci?

Rodzice nauczyli go, że: „my to się nie wychylamy, my nic nie robimy, bo to inni wyjeżdżają za granicę, inni mają sukces, my tylko do pracy i z powrotem. Żeby się nie wyróżniać”.

A więc on robił karierę w różnych firmach, ale bez przekonania, bo zawsze go ta matryca rodzinna hamowała, żeby się jednak nie wspiąć zbyt wysoko, nie rzucać za bardzo w oczy. Teraz jest bardziej stabilny emocjonalnie, bo wie kim jest i jakie ma zasoby oraz możliwości. Cóż, dzięki… pandemii.

BADANIA

42% badanych w lutym 2021 roku przyznało, że czuje się gorzej niż przed pandemią. Ludzie skarżyli się na doświadczenie dyskomfortu podczas izolacji, na obniżenie nastroju, niepokój (36%) czy lęk (37%), które towarzyszyły im przez cały czas. Przyznawali się także do: zaburzeń snu (48%), (za Puls medycyny, luty 2021). Z innych badań wynika, że aż 80% badanych w okresie pandemicznym doświadczyło lęku. 40% stwierdziło, że czuje się psychicznie gorzej niż przed pandemią.

Renata Pająkowska-Rożen – kulturoznawca, psycholog, psychoterapeuta.
Specjalizuje się w terapii depresji i stanów zaburzeń nastroju, w zaburzeniach lękowych, sytuacjach mobbingu i wypalenia zawodowego. Zajmuje się szerokim spektrum problemów występujących w życiu osobistym oraz zawodowym, zwłaszcza pracowników korporacji. Pracuje z osobami LGBT. W pracy terapeutycznej skupia się na oswajaniu procesu zmiany.

piątek, 23 lipca

Zdrowie psychiczne mężczyzny w miejscu pracy. Dlaczego mężczyźni boją się o tym mówić?

Choć postrzeganie ról płciowych przechodzi dzisiaj rewolucję, a określenie macho powoli odchodzi do lamusa, to jednak wokół kobiecości i męskości wciąż krąży wiele mitów i stereotypów. Jednym z nich, bodajże najpopularniejszym, jest ten, że „chłopaki nie płaczą”.

Zdanie to jak mantra wybrzmiewa w uszach wielu mężczyzn, a za nim prosty przekaz: mężczyźnie nie wolno okazywać swoich uczuć, mężczyzna musi być twardy i potrafić przyjąć ciosy z godnością. Kiedy emocje wymykają mu się spod kontroli, oznacza to, że automatycznie postrzega się go jako niemęskiego, niezaradnego, a wręcz słabeusza. Mężczyźni od dziecka przyznając się do lęku, smutku, słabości czy wrażliwości narażają się na ostracyzm i szyderstwo. Chłopcy będący bardziej wrażliwymi borykają się z pouczeniami i zachętami do postawy bardziej „męskiej”, czyli skamieniałej.

Skamieniały mężczyzna to mężczyzna, który już jako mały brzdąc uczony był, że okazywanie słabości jest aktem zarezerwowanym dla kobiet, niewłaściwym i żałosnym. Postawę taką przekazują synowi tradycyjni rodzice, głównie ojcowie. Czasem w formie dawania rad i lekcji, ale zwykle własną, podobnie niewzruszoną postawą. Młodzi chłopcy uczą się własnej męskości przeważnie poprzez naśladowanie postaw swoich ojców i obserwowanie, jak matka reaguje na męskość swojego męża. Dlatego delikatny i subtelny ojciec będący obiektem drwin swojej silnej żony w chłopcu wzbudzać może raczej niepewność i niechęć do identyfikacji z tak osłabionym obiektem.

W pułapce męskich emocji

Jedyną emocją, która w macho-świecie „uchodzi”, jest złość. Złość, jako że należy do uczuć silnie pobudzających, energetycznych, będących nierzadko motorem do działania, jest społecznie akceptowana i rozumiana jako przejaw męskości. Można rzec, że złość jest męska, bo choć to uczucie niebezpieczne, to jednak dopuszczalne do przeżywania przez mężczyzn, nie będące obiektem żartów czy powodem do zdewaluowania czyjejś męskości. Dlatego mężczyźni, odczuwając w sobie przykre napięcia różnego pochodzenia, manifestują je zwykle złością, nawet jeśli rozbrzmiewają w nich uczucia kompletnie innego rodzaju, jak smutek czy lęk.

Smutek i lęk to emocje, które spotykają tak samo kobiety, jak i mężczyzn, nierzadko w natężeniu, które rujnuje ich zdrowie psychiczne. Według badań jednak zdecydowana większość osób, które popełnia samobójstwo na skutek depresji i bólu egzystencjalnego, to mężczyźni.

Dzieje się tak dlatego, że mężczyźni swoje cierpienie przeżywają wewnętrznie, po cichu i w osamotnieniu. Są skorzy, by zaszywać się w jaskiniach, albo całkowicie odcinać od cierpienia. Stąd wśród mężczyzn jest znacznie więcej osób uzależnionych – uzależnienia bowiem pozwalają na całkowite odcięcie się od swoich osobistych wrażeń, których mężczyzna nie potrafi w sobie pomieścić, no bo nikt go nigdy tego nie nauczył.

W socjalizacji dziewczynek dużą rolę odgrywa zachęta do dzielenia się. Dziewczynki uczone są, by się dzielić, wspierać, przytulać, by okazywać sobie czułość. Ich delikatność i wrażliwość spotyka się z uważnością innych dorosłych i dzieci. Wrażliwa dziewczynka raczej nie jest wykpiwana, a wspierana. Wśród tradycyjnie wychowujących dorosłych zwykle jest zgoda na miękkie uczucia u dziewcząt i brak zgody na manifestację przez nie złości.

Zupełnie odwrotnie niż u chłopców. Takie przekazy dudnią chłopcom i dziewczynkom w głowach przez lata, co jak można zauważyć, nawet dzisiaj sprowadza się do tego, że kobiety pozwalają na forsowanie swoich granic (bo czują, że nie wolno im się zdenerwować), a mężczyźni zamieniają się w skamieniałych, okazując uczucia raczej szczątkowo.

Mężczyzna kontra terapia

Pracownik, będący mężczyzną wychowanym w stereotypowym środowisku, ze wszystkich sił będzie starał się wykonywać powierzone mu zadania i negować w sobie „słabości”, jak smutek, przygnębienie, panikę, czy nawet fizyczne zmęczenie. Bez względu na wykonywany zawód w pracy nie będzie wyobrażał sobie, by przyjąć i zaakceptować cały arsenał uczuć, jakie wywołuje robienie kariery. Do utraty tchu będzie wypierać z siebie miękkie uczucia, a kiedy przestaje to być możliwe, może sięgać po używki, czy podejmować zachowania ryzykowne, żeby wprowadzić się w stan odrętwienia, a tym samym odizolowania od przykrości.

Poprosić o pomoc i wsparcie? Mimo że w dzisiejszych czasach dostęp do różnorakich form terapii jest nieograniczony, wciąż przytłaczającą większością osób korzystającą z fachowej pomocy są kobiety. Mężczyźni dużo rzadziej zgłaszają się po poradę, mając poczucie, że powinni sami radzić sobie z problemami i że oni sami wiedzą najlepiej, jak sobie pomóc.

Skamieniała postawa, pełna obojętności to zwykle tylko reakcja upozorowana służąca temu, by nie dać po sobie poznać zranienia i skrzywdzenia. Doświadczanie tych uczuć bowiem oraz konfrontowanie się z nimi wprowadza mężczyznę w poczucie wstydu i upokorzenia. A wstyd jest emocją nieznośną dla większości mężczyzn. Do tego stopnia nieakceptowalną, że czasem niemalże niemożliwe wydaje się przełamanie go i wyciągnięcie ręki po wsparcie.

Co można realnie zrobić?

Pracodawcy i przełożeni mają na szczęście szeroki wachlarz możliwości wspierania mężczyzn dotkniętych kryzysami psychicznymi. Istotna wydaje się być tu psychoedukacja dotycząca tematów zdrowia psychicznego, takich jak pracoholizm, wypalenie zawodowe, depresja, zaburzenia lękowe, OCD.

Webinary i spotkania ze specjalistami to jednak za mało. Kluczowa jest z pewnością włączająca postawa, nienegująca męskiej perspektywy w omawianiu problemów zdrowia psychicznego. Na przykład kiedy odbywa się warsztat w pracy dotyczący depresji, powinno się akcentować jej specyficzne, męskie oblicze. Podobnie mówiąc np. o wysokiej wrażliwości czy prokrastynacji.

Normalizowanie tematu męskiego zdrowia psychicznego i nadawanie mu wartości jest zbawienną praktyką, niezbędną, by mężczyźni poczuli w sobie otwartość do sięgnięcia po fachową pomoc. To ważne, by przekazywać pracownikom wszystkich szczebli, że mają prawo do swoich uczuć i swoich reakcji, czyli mają prawo nie mieć siły, być wypalonymi, nie mieć dobrego nastroju, być przytłoczonymi, martwić się, że te uczucia są naturalne, normalne i można sobie z nimi skutecznie radzić.

Badania wskazują, że mężczyźni w przeciwieństwie do kobiet dobrze reagują na wskazywanie im, „jak radzą sobie inni”. Ten typ narracji warto zatem stosować, wdrażając tematy psychoedukacyjne dedykowane mężczyznom.

wtorek, 20 lipca

Czym jest dobrostan psychiczny?

Dobrostanu szuka każdy, ale też dla każdego z nas ma on różne znaczenie. Ogólny dobrostan to zdrowie, szczęście, dobrobyt, komfort psychiczny, satysfakcja z życia, umiejętność radzenia sobie z emocjami, poczucie sensu, celu czy więzi społecznej. Aby zbudować całościowy dobrostan, wszystkie jego części muszą poprawnie funkcjonować.

Pomyśl o tym w taki sposób: wyobraź sobie, że jesteś w samochodzie. Twój silnik działa świetnie i skrzynia biegów też działa całkiem nieźle, ale masz problem z hamulcami. Nie ma znaczenia, jak dobrze działa silnik; bez hamulców nie będziesz w stanie w pełni korzystać z samochodu.

Tak samo jest z dobrostanem: jeśli odżywiasz się zdrowo, masz świetne kontakty z rodziną i przyjaciółmi, ale nie potrafisz radzić sobie ze stresem w pracy, poziom Twojego ogólnego dobrostanu zostanie zachwiany, a problemy w pracy wpłyną na pozostałe aspekty Twojego życia.

Aktywność fizyczna, odżywianie i zdrowy tryb życia to tematy, o których mówi się od zawsze. Większość z nas wie, jak dbać o zdrowie, czego unikać, a jakie nawyki wdrażać. Przez wiele lat zdrowie psychiczne schodziło na drugi plan, nie traktowaliśmy go jako wystarczająco ważnego zagadnienia, o którym warto mówić głośno i wprost. Najwyższy czas, żeby zdrowie psychiczne przestało być tematem tabu.

Dobrostan psychiczny to nie tylko brak choroby. To przede wszystkim stan, w którym każdy w pełni wykorzystuje swój potencjał, potrafi radzić sobie ze stresem i z codziennymi wyzwaniami, czerpie satysfakcję z pracy i życia osobistego oraz dba o pozytywne relacje z innymi.

Dobrostan fizyczny

Dobrostan fizyczny to zdolność do poprawy funkcjonowania organizmu dzięki zdrowemu trybowi życia i regularnej aktywności. Zdrowie i kondycja fizyczna należą do fundamentów dobrostanu psychicznego. To równowaga w trosce o ciało i umysł poprzez regularne ćwiczenia, odpowiednią dietę czy dobry sen.

Do poprawy samopoczucia fizycznego jest nam potrzebna wiedza na temat zdrowej diety, odpowiednich ćwiczeń i rutyny, abyśmy mogli wdrażać skuteczne strategie w codziennym życiu. Kiedy poprawiamy nasz dobrostan fizyczny, nie tylko czujemy się lepiej, ale także poprawiamy nasze samopoczucie emocjonalne i zapobiegamy chorobom.

Dobrostan psychologiczny

Dobrostan psychologiczny to połączenie dobrego samopoczucia, zarządzania emocjami i efektywnego radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. To sposób, w jaki wykorzystujemy nasz potencjał, mocne strony i zasoby. To umiejętność praktykowania technik radzenia sobie ze stresem i relaksacji, bycia odpornym i generowania dobrych emocji.

Rozwijanie tego obszaru to przepis na dobre, satysfakcjonujące życie. Aby osiągnąć wysoki poziom dobrostanu psychologicznego, należy rozwijać umiejętności emocjonalne, np. pozytywne nastawienie, kontrolowanie emocji czy uważność. Są nam one potrzebne, aby radzić sobie w różnorodnych, trudnych sytuacjach, które napotykamy w naszym życiu. Dzięki nim będziemy mogli lepiej radzić sobie ze stresem i emocjami w obliczu wyzwań i szybciej godzić się z rozczarowaniami. A dzięki temu możemy bardziej cieszyć się życiem, być szczęśliwsi i skuteczniej realizować swoje cele.

Dobrostan psychiczny w pracy

Praca, obowiązki zawodowe, sposób, w jaki stawiasz sobie cele i je realizujesz, nastawienie, motywacja i relacje ze współpracownikami mają ogromny wpływ na Twój dobrostan. I odwrotnie – Twój dobrostan oddziałuje na to, jak pracujesz, jak radzisz sobie z wyzwaniami oraz wpływa na Twoją efektywność i produktywność. Z tego względu, że spędzamy dużo czasu w pracy, budowanie dobrego samopoczucia zawodowego ma duży wpływ na nasz ogólny dobrostan.

W pracy można być szczęśliwym, zaangażowanym i spełnionym. To zdolność do realizowania swoich zainteresowań, wartości i celu życiowego pomoże Ci odnaleźć sens i szczęście oraz wzbogacić zawodowo.

Aby dobrze czuć się w miejscu pracy, musimy budować umiejętności, które pomogą nam realizować to, co naprawdę jest dla nas ważne. Może to obejmować zarówno rozwijanie umiejętności zawodowych, które pomagają nam osiągać cele życiowe, jak i postępowanie zgodnie z naszymi wartościami i utrzymywanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Umiejętności te pozwalają nam bardziej cieszyć się pracą, pomagając zachować koncentrację, motywację i odnosić sukcesy zawodowe.

Dobrostan społeczny

Dobrostan społeczny obejmuje wszystkie otaczające Cię społeczności. Jakość Twoich relacji z rodziną, bliskimi, współpracownikami czy lokalną społecznością ma niezwykle istotny wpływ na Twój komfort psychiczny i satysfakcję z życia.

Dobrostan społeczny to umiejętność komunikowania się, rozwijania relacji z innymi i utrzymywania sieci wsparcia, która pomaga nam przezwyciężyć samotność. To zdolność do aktywnego uczestnictwa w społeczności, kulturze i środowisku.

Aby rozwijać dobrostan społeczny, musimy rozwijać umiejętności, takie jak wdzięczność, życzliwość i komunikacja. Kiedy rozwiniemy nasz dobrostan społeczny, poczujemy się silniej związani z innymi.

Musimy nauczyć się wspierać środowisko, które nas otacza, budować silniejsze społeczności lokalne i pielęgnować kulturę współczucia, uczciwości i życzliwości. Kiedy dbamy o dobrobyt społeczny, czujemy się częścią czegoś większego niż tylko my sami i żyjemy szczęśliwie.

Pamiętaj, że zbudowanie nowego zestawu umiejętności związanych z dobrostanem wymaga czasu i wysiłku. Ważne jest, aby podejść do celów realistycznie. Nierealistyczne oczekiwania mogą doprowadzić do poddania się przed osiągnięciem zamierzonych celów. Każdego dnia podejmuj małe kroki, które z czasem doprowadzą do znacznych ulepszeń.

Nastaw się na długofalową pracę – im dłużej pracujesz nad wzmocnieniem dobrostanu, tym łatwiej będzie Ci stać się odpornym/-ą, a im większa motywacja do rozwijania umiejętności dobrego samopoczucia, tym większy wpływ na Twój dobrostan.

piątek, 16 lipca

Coaching czy psychoterapia, co wybrać?

Problemy w pracy? Zazwyczaj rozwiążemy je dzięki pomocy coacha. Bywa jednak, że nie obejdzie się bez pracy z psychoterapeutą. Kiedy szukać pomocy trenera biznesowego, a kiedy specjalisty od emocji? – wyjaśnia Iwona Firmany, coach i psychoterapeutka.

Wyobraź sobie dom. Schodzisz do piwnicy, przyglądasz się fundamentom. Zastanawiasz się nad systemem, jakim ten budynek został zbudowany. Potem przez okno patrzysz na otoczenie. A teraz pomyśl, że to ty jesteś tym domem. Podczas psychoterapii poznajesz siebie, tak jak poznaje się dom. A wtedy, jeśli jest taka potrzeba, możesz zacząć remont generalny.

Proces psychoterapii można opisać jako budowanie świadomości siebie – mówi Iwona Firmanty. – Kim jestem? Jaka jestem? Dlaczego właśnie tak reaguję na określone sytuacje? Co muszę o sobie wiedzieć, co zrozumieć, z czym się pożegnać, do czego przyznać, aby móc odczuwać i reagować na te sytuacje inaczej?

Jeszcze raz wyobraź sobie dom. Ale tym razem przyglądasz mu się z zewnątrz. Jaki jest? Co chciałabym z nim zrobić dziś? A co jutro? Proces coachingu właśnie na tym polega: patrzysz na to, co masz i co z tym chcesz zrobić i jak możesz to, co masz, najlepiej wykorzystać – wyjaśnia Iwona Firmanty. – Nie szykujesz się do remontu, myślisz tylko o odświeżeniu elewacji.

Kiedy problemem jest krytyka szefa

Kryteria oceny naszej pracy bywają subiektywne. Dlatego bywa, że pracownik przyjmuje uwagi szefa jako rodzaj mobbingu. Jeśli przyjdzie do coacha, to w takiej sytuacji sesja zacznie się od omówienia sytuacji. Rozmowy z klientem o tym, jak interpretuje to, co się dzieje między nim i szefem? Co może, chciałby z tym zrobić dziś, a co jutro? Jakie wnioski może wyciągnąć z tego, co usłyszał? Czy szef rozmawia z nim na bazie faktów, opinii, czy uczuć?

– Zadaję wtedy klientowi pytania otwarte – mówi Firmanty. – Jak rozumiesz swój proces emocjonalny, który powstał w sytuacji konfrontacji z krytyką swojej pracy? Jak chcesz zarządzić tą sytuacją? Potem wspólnie budujemy plan działania. Zazwyczaj ten plan powoduje, że ludzie są pewni siebie, przekonani, że jak następnym razem zostaną skrytykowani, to sobie poradzą. Przyjmują postawę pewności siebie, „na koguta”: prostują się, uśmiechają i są pewni, że powiedzą szefowi: – Bardzo dziękuję za te sugestie. Zastanowię się, w jaki sposób dopracować ten projekt tak, aby nasza firma odniosła dzięki niemu sukces.

To jest podejście coachingowe i ono może wystarczyć. Ale jeśli sytuacja z szefem się powtarza, a pracownik nie daje rady postąpić tak, jak się nauczył, a więc gdy sytuacja konfrontacji z krytyką rozbija go emocjonalnie, uczucia go zalewają i nie daje rady. Potrzebna jest pomoc psychoterapeuty.

Potrzebna psychoterapia

Psycholog może pomóc zrozumieć, dlaczego tak się dzieje. Możliwości jest wiele. Na przykład podczas sesji w gabinecie psychoterapeuty klient przypomina sobie ciocię Basię, siostrę matki, która go ośmieszała przed rodziną, drwiła, gdy był małym chłopcem i potem gdy dorastał.

Psycholog pomaga klientowi zrozumieć, co wtedy czuł i te emocje odreagować (wstyd, upokorzenie, odrzucenie, lęk itp.). A jest to kluczowe, gdyż zapewne te uczucia z przeszłości zalewają go, gdy znajdzie się w podobnej sytuacji, np. konfrontacji z krytyką swojej pracy. Psycholog pomaga także zrozumieć, dlaczego ciocia Basia tak okrutnie wobec niego postępowała. Może rywalizowała ze swoją siostrą o to, która z nich ma mądrzejsze dzieci? Psychoterapeuta zastanawia się wspólnie z klientem, jaka jest geneza zachowań Basi. Robi to po to, żeby klient zobaczył, że to nie jego wina, że doświadczył tego upokorzenia. „Baśka po prostu była wredna!”.

Proces psychoterapii to:
– zrozumienie skąd płyną emocje, które przeszkadzają nam działać profesjonalnie,
– odreagowanie tych emocji.

Ale także:
– wybaczenie „wrednej Baśce”.
Wszystko to bywa konieczne po to, by pracownik mógł reagować na uwagi szefa bez bolesnych reminiscencji z dzieciństwa. Profesjonalnie, rzeczowo.

Coaching bywa skuteczny i daje szybkie efekty – mówi Firmanty. – Jest jak instrukcja obsługi oparta na kompetencjach zawodowych klienta. Psychoterapia zmienia wewnętrzny świat klienta, daje głębsze i trwalsze efekty.

W coachingu dom jest cały!

– Kiedy pracuję jako coach, nie interesuje mnie, co stało się w tym domu, jakie dramaty, dlaczego w ścianie frontowej jest dziura, a komin się zawalił? – mówi Firmanty. – Czyli nie pytam, co spotkało mojego klienta, jakie przeżył traumy. Jest dla mnie całością. Dlatego wielu ludzi lubi coaching, bo nie muszą robić tego, co nazywają „grzebaniem się w przeszłości”, czyli przypominać sobie to, czego nie chcą pamiętać. Tego co wyparli. Jeśli jednak podczas procesu pracy nad celem, do którego klient chce dojść, widzę, że zawiesza się on na jakimś problemie, nie może zmienić dysfunkcyjnej reakcji czy zachowania, wciąż powtarza ten sam błąd, mówię: szoruj do psychoterapeuty. Czyli w moim wypadku informuję klienta, że możemy pracować dalej, ale teraz z użyciem metod psychoterapeutycznych.

Spacer z psem, a sukces korporacyjny

Prawniczka. Harowała jak wół, miała dość i chciała, żeby coach pomógł jej wychodzić z pracy o 19. a nie o 22. Po sesji poczuła w sobie moc, wiedziała, jak to zrobić, jak powiedzieć szefowej, że wychodzi przed nocą! Cieszyła się, że po powrocie do domu pójdzie z psem na spacer, posłucha muzyki!

– No i wróciła na sesję zawstydzona – mówi Firmanty. – Bo się jej to nie udało. O 18. przełożona do niej przyszła i zażądała jakiejś dodatkowej pracy, a moja klientka nie była w stanie powiedzieć „nie”.

Potrzebna okazała się pomoc psychoterapeutyczna, aby mogła ten próg pokonać, bo jak się okazało, ona też miała swoją „Basieńkę”.

Pani prawnik, jak się okazało podczas sesji psychoterapii, była DDA, czyli dorosłym dzieckiem alkoholika. A więc kimś, kto w dzieciństwie przeszedł swoisty trening przetrwania w nieprzewidywalnym i pełnym zagrożeń świecie. Dziecko w dysfunkcyjnym domu boi się rodziców, nie znajduje w relacji z nimi poczucia bezpieczeństwa i akceptacji. Rosnąc w takim środowisku domowym, buduje swoje poczucie wartości i bezpieczeństwa na byciu rodzinnym bohaterem. A więc pani prawnik jako dziewczynka miała najlepsze stopnie w szkole, bez szemrania zajmowała się domem, rodzicami, rodzeństwem, bo tylko wtedy, kiedy rodzice byli z niej dumni, okazywali jej miłość. A ona czuła się bezpieczna i cokolwiek warta.

Taką samą strategię stosowała przez całe późniejsze życie, także w pracy. A więc swoje poczucie wartości i bezpieczeństwa budowała na zadowoleniu szefowej. Praca nad syndromem DDA, jaką może przeprowadzić psychoterapeuta, okazała się konieczna, aby klienta mogła zatrzymać destrukcyjny dla niej proces budowania swojej ścieżki kariery na dziecięcych urazach. Zwłaszcza że taka motywacja to prosta droga do pracoholizmu, który jest tak samo niebezpieczny dla naszego dobrostanu jak każde inne uzależnienie.

– Coach jest ślepy na to, co działo się w domu i jaki jest klient. Interesuje go tylko, jak ma pomóc mu załatać dziurę w ścianie i odbudować komin – dodaje Firmanty. – Nie zastanawia się, skąd się ta dziura wzięła i w jakich okolicznościach zburzono komin. Coach nie słucha, kiedy klient chce mu opowiadać o złym świecie i okrutnych ludziach, którzy zniszczyli piękno nowego domu, jakim był.

Idź do coacha, jak masz kłopoty w pracy. Jeśli to nie pomoże, bo mimo treningu i zdobycia profesjonalnych narzędzi nadal nie możesz zrobić czegoś ważnego, poszukaj psychoterapeuty. Pomoże ci poszukać przyczyn: razem zajrzycie do piwnic domu i poszukacie informacji o jego historii.

Coach wspiera klienta w urządzaniu domu. To ktoś, kto skupia się na twoich zasobach: dom piętrowy w dobrej dzielnicy.

Psycholog zastanawia się, dlaczego tak się dzieje, że ściana w domu jest dziurawa, a dach przy kominie cieknie.

Psychoterapeuta pomaga przeprowadzić konieczny i skuteczny remont domu.

Pracoholizm korpo ludzi

Pracoholik na coachingu uczy się zasad zarządzania czasem – mówi Firmanty. – Definiowania celów i definiowania zakresu obowiązków. Współpracy jako partner biznesowy ze swoim aktualnym miejscem pracy. Jeśli rozumie, o co coachowi chodzi i zaczyna sobie radzić, to praca z trenerem mu wystarczy.

Jeśli nie, to warto, by zwrócił się do psychoterapeuty po to, by zwrócić się od zasobów ku przeszłości, by odpowiedzieć na pytania:

– dlaczego tak mi się dzieje?
– Skąd się wziął ten mój perfekcjonizm?

Często może on wynikać z socjalizacji w środowisku, w którym klient musiał się wykazać, bo za osiągnięcia miał brawa i nadal tylko za nie mu je biją. Początkiem tego wyścigu po kolejny i kolejny sukces mogli być także krytyczni i oceniający opiekunowie. Ojciec rywalizujący z synem już kiedy ten był dzieckiem. Matka odrzucająca córkę z zazdrości o uwagę i miłość ojca do dziecka. Powodów może być bardzo wiele, dlatego potrzebny jest specjalista, który pomoże nam zrozumieć, komu i co próbujemy udowodnić czy przed czym uciec, spędzając w pracy całe życie, ładując w nią całą swoją uwagę i energię. Zrozumieć, czemu choć odnosimy sukcesy, to wciąż czujemy się niewiele, a nawet nic nie warci.

Problemy korpo ludzi dziś

– Kłopoty natury emocjonalnej dominują dziś wśród problemów, z jakimi się do nas zgłaszają pracownicy i menedżerowie. – mówi Firmanty. – Ludzie nie wiedzą, jak skupić się na własnym życiu. Poradzić sobie z problemami w domu, w pracy, które tak naprawdę wynikają z chaosu emocjonalnego w ich wnętrzu.

A więc podczas sesji coachingowej fokusujemy na:

– zdefiniowaniu kręgów, czyli na ustaleniu: na co mam w swoim życiu wpływ, na co nie mam, a na co mam wpływ, ale tylko pośredni.
– Rewizji aktualnych celów i swojego otoczenia. A więc weryfikacji zasobów wspierających, czyli ludzi, którzy nam biją brawo. A także weryfikacji tych, którzy wampiryzują naszą energię, zamiast zająć się swoimi problemami.

Na sesjach coachingowych pomagamy klientom:

– redefiniować swoje „ja”, czyli cele i potrzeby.
Aby rozwiązać problemy wynikające z emocji podczas sesji coachingowej, ludzie muszą nauczyć się zarządzania emocjami, czyli świadomości, że:
– ja nie jestem emocją, ja tylko doświadczam emocji.
– Emocja, która się pojawia, wymaga, aby ją nazwać i zrozumieć, czyli: zastanowić się, z jakiego powodu przyszła? Co ta emocja chce mi powiedzieć? Jeśli tego się nie zrobi, to może ona przejąć władzę nad nami.

Ścieżka kariery. Job coaching

– Ludzie przychodzą dziś do coacha także z powodu niemożności dalszego realizowania wyznaczonej sobie ścieżki kariery, czyli na job coaching – mówi Formanty.

Powodem bywa np. obcinanie im uposażenie albo zwalnianie z pracy. Pomoc coacha polega wtedy na redefinicji ich ścieżki kariery.

Definiowanie kompetencji to:

– definiowanie zasobów,
– definiowanie tego, co chcą, a czego nie chcą,
– definiowanie na bazie rzeczywistości pandemicznej i post pandemicznej tego, co mogą zrobić inaczej, lepiej.

– Z takiej pracy często wychodzą ważne rzeczy – komentuje Firmanty. – Często klienci przychodzą z poczuciem ściętej głowy, bo ktoś ich nie chciał. A okazuje się, że dzięki temu musieli usiąść na pupie i zrobić robotę, której nie zrobili, kiedy mieli 18 lat. Szli drogą, która wydawała im się najlepszą dla nich, ale ruszyli nią bez refleksji nad tym, kim są i czego pragną, oraz co mogą.

Poczucie obciętej głowy

Menadżer wysokiego szczebla z poczuciem obciętej głowy, wynikającym z tego, że stracił pracę, lub połowę pensji, to częsty klient coacha.

– Pracujemy zazwyczaj nad tym, żeby zrozumiał, że nie jest dzieckiem tej firmy, ani członkiem rodziny tej firmy, ale jest partnerem biznesowym – mówi Iwona Firmanty. – Kimś, kto sprzedawał tej firmie swój czas i swoje kompetencje, i ta firma, a więc jego klient, z jakiegoś powodu zdecydowała, że robi oszczędności i mu dziękuje za pracę lub obcina pensję.

Potem zazwyczaj skupiamy się na tym, aby klient zdefiniował siebie, wzmocnił swój personal branding, zwłaszcza, gdy jest osoba, która nie mówiła dotąd w swoich umiejętnościach, o tym, co wnosiła sobą. Potem pracujemy nad tym, aby klient zdefiniował sobie, co może w tej sytuacji zrobić, a więc:

– co może jeszcze od tej firmy uzyskać,
– jakie powinien zbudować informacje i kanały marketingowe, aby zaczął mówić o tym, jaki wzrost inwestycji wnosił, robiąc swoją robotę,
– pracuje nad swoim wizerunkiem – aktualizujemy profil na LinkedIn, robimy nowe zdjęci, planujemy wizytę u fryzjera. Rozpoczynamy wysyłkę CV.

– Opracowujemy plan A i plan B, czyli co zyskać z tej firmy jeszcze i jakie umiejętności można sprzedać innym firmom.

A psychoterapeuta jest potrzebny, gdy ten menadżer… Kiedy klient przyczepił się do tego miejsca pracy i na siłę chce udowodnić, że jest coś wart i nie chce wejść w pozycję partnera biznesowego, ale przypomina mu się, że swoim rodzicom musiał coś udowadniać. Często zdarza się też, że nie chodzi o rodziców, ale o jakąś niekompetentną nauczycielkę – z jej krytyki wynika jego potrzeba udowadniania swojej wartości. Wtedy szukamy na sesji psychologicznej zasobów i źródeł, które pozwolą mu nie budować swojego poczucie wartość na reakcjach swojego przełożonego.

Bardzo często ludzie przełożonego interpretują JAKO RODZICA. Nieprzyjaznego, wycofanego albo agresywnego, któremu muszą udowodnić swoją wartość. No a wtedy pracujemy holistycznie nad ich rozwojem zawodowym, pokonując traumy z dzieciństwa. To dopiero otwiera przed nimi ścieżkę kariery i satysfakcji ze swoich osiągnięć.

wtorek, 13 lipca

Aplikacja Mindgram: personalizacja, dostęp dla rodziny, bezpieczeństwo

Członkowie Mindgram mogą dobierać warsztaty do swoich potrzeb i korzystać z tych spotkań, które są dla nich najciekawsze i przynoszą najwięcej korzyści.
Przestrzeń Mindgram to miejsce, gdzie wszyscy mogą czuć się bezpiecznie!

– Konwersacje z psychologami są poufne.
– Pracodawcy nie mają dostępu do Twoich danych.
– Możesz pozostać anonimowy/-a podczas warsztatów.

W Mindgram zadbasz nie tylko o swój dobrostan, ale także zatroszczysz się o bliskich – sekcja Mindspace oraz warsztaty są dostępne także dla członków rodzin pracowników.

piątek, 9 lipca

Mindspace w aplikacji Mindgram

Widzieliście już nową sekcję Mindspace w aplikacji Mindgram?

Znajdziecie w niej dziesiątki nagrań do samodzielnego treningu uważności (mindfulness) i relaksacji. Kilkunastominutowe nagrania pomogą zadbać o dobry sen, osiągnąć wewnętrzny spokój, poradzić sobie ze stresem i zmotywować się do pracy. Poranna medytacja pozwoli lepiej zorganizować dzień i zachęci do działania, a wieczorem zrelaksuje i zapewni dobry sen. Regularne sesje ułatwią skupienie, oczyszczą umysł i zwiększą zdolność do kreatywnych rozwiązań.

Dodatkowo warsztaty Mindgram to nie zwykłe webinary; to spotkania, które zapewnią członkom platformy możliwość zdobycia nowych umiejętności w zakresie dobrostanu psychicznego. Dzięki interaktywnym i angażującym spotkaniom użytkownicy mogą wypracować praktyczne nawyki, które bardzo łatwo wdrożyć do codziennego życia, by lepiej radzić sobie ze stresem, uniknąć wypalenia zawodowego, zwiększyć swoją wydajność i żyć lepiej.

Zapraszamy do kontaktu

Wypełnij formularz i przekonaj się, ile możliwości daje Mindgram

    Strona wykorzystuje pliki cookies. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia, z którego korzystasz. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki tak, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce prywatności.