czwartek, 19 maja

Jak rozpoznać, że pracownik zmaga się z zaburzeniem psychicznym?

Mindgram

Alina Windyga-Łapińska

Tempo życia, niepewność jutra, permanentny stres i wiele innych czynników powodują, że w ostatnich latach coraz więcej osób mierzy się z problemami emocjonalnymi i psychicznymi. Izolacja i strach wywołane przez pandemię wpłynęły na jeszcze mocniejsze uwydatnienie skali problemu. Większość zaburzeń psychicznych pozwala na wykonywanie pracy, jednak nierozpoznane i nieleczone choroby mogą mieć realny wpływ na funkcjonowanie firm. Kiedy pracodawca powinien interweniować?

Zaburzenia psychiczne w liczbach

Jak wynika z danych pochodzących z badania EZOP (1), co czwarty Polak zmaga się w swoim życiu z jakimś zaburzeniem psychicznym. W 2012 roku 1,1 mln z nas cierpiało na fobie specyficzne (najczęstsza odmiana zaburzeń nerwicowych), a 766 tys. osób chorowało na depresję.

Ostatnie dwa lata pandemii znacznie pogorszyły sprawę – obecna sytuacja może być postrzegana jako traumatyczna. Wiele osób zgłasza nasilone objawy psychopatologiczne, takie jak ciągły lęk, obniżenie nastroju, przewlekłe napięcie. Jak wynika ze wstępnych wyników badania „Zdrowie psychiczne w czasie pandemii Covid-19” (2) 75% respondentów określiło pandemię jako stresujące wydarzenie, aż 38% zgłosiło objawy depresyjne, a 62% uczestników badania relacjonuje nasilone objawy lęku uogólnionego. Znaczny odsetek badanych – 37% – wskazuje na objawy zespołu stresu pourazowego (PTSD).

Jedną z najpoważniejszych konsekwencji kryzysu psychicznego może być próba odebrania sobie życia. Statystyki wskazują, że około 5% spośród wszystkich samobójstw zdarza się w miejscu pracy (3). Dostrzeżenie problemu w porę może dosłownie uratować ludzkie życie.

 

Pierwsze objawy zaburzeń psychicznych

Kiedy pracodawca powinien zareagować, widząc zaburzenia u podwładnego? Znajomość sygnałów ostrzegawczych typowych schorzeń i wczesne reagowanie prowadzą do najlepszych rezultatów.

Oto 6 oznak, na które należy zwrócić uwagę:

  1. zmiana nawyków pracy. Brak motywacji, trudności z koncentracją lub niższa niż zwykle produktywność bez konkretnej przyczyny.
  2. Zmiana w wyglądzie fizycznym. Problemy z zachowaniem higieny osobistej, niechlujny wygląd, brak dbałości o ubiór.
  3. Zmiana w zachowaniu. Drastyczne zmiany w osobowości lub zachowaniu, nadmierna nerwowość, niepokój lub drażliwość.
  4. Zwiększona absencja lub spóźnianie. Pracownik, który zwykle jest na czas, zaczyna się spóźniać, opuszczać spotkania lub częściej zgłaszać niedyspozycje.
  5. Wybuchy i wahania nastroju. Brak kontroli nad emocjami, drażliwość i huśtawka emocjonalna.
  6. Wycofane i unikanie interakcji. Niechęć do rozmów, wycofanie, unikanie sytuacji towarzyskich.

Oczywiście żaden z tych objawów sam w sobie nie oznacza choroby. Każdemu z nas zdarza się mieć gorszy dzień, wstać „lewą nogą” i nie być w nastroju do żartów. Jednak gdy tego typu zachowanie powtarza się, jest sprzeczne z dotychczasowym zwyczajem pracownika (np. koleżanka, która zawsze ubierała się elegancko, nagle zaczyna przychodzić do pracy w wymiętych dresach) i trwa jakiś czas, powinna zapalić się nam w głowie czerwona lampka.

 

Właściwa diagnoza – ostrożne postępowanie

Co może zrobić pracodawca, gdy widzi, że z pracownikiem dzieje się coś złego? Natychmiastowe sugerowanie choroby psychicznej może nie być najlepszym pomysłem. Łatwo tu o zarzut nękania (sugerowanie choroby psychicznej znajduje się bowiem na liście 45 kryteriów mobbingu według Leymanna).

Od czego zacząć? Rozmowa z pracownikiem, pozbawiona jakichkolwiek sugestii, ale wskazująca troskę o pracownika i cały zespół powinna być punktem wyjścia. Bardzo prawdopodobne, że wyjaśni ona przyczyny niepokojącego zachowania. Mogą to być konflikty interpersonalne, przedłużający się stres zawodowy (np. przeciążenie pracą, lęk o utrzymanie zatrudnienia), a także sytuacje prywatne, niezwiązane z pracą – śmierć bliskiej osoby, rozwód, przewlekła choroba fizyczna.

Co zrobić, gdy rozmowa nic nie wyjaśni, a niepokojące zachowania nadal się utrzymują? Jeśli wyraźne przesłanki przemawiają za tym, że pracownik dotknięty jest chorobą psychiczną lub zaburzeniem o podłożu psychologicznym, pracodawca może skierować go na badania lekarskie do lekarza medycyny pracy. Decyzję o dalszym postępowaniu i skierowaniu pracownika do odpowiedniego specjalisty podejmuje lekarz po konsultacji.

 

Jak rozmawiać z pracownikiem z zaburzeniem psychicznym?

Prawie 90% osób uważa, że firma powinna pomagać pracownikom z zaburzeniami psychicznymi i pracodawca powinien wprowadzić program dbający o zdrowie psychiczne zespołu. To jeden z wniosków płynących z badania „Zdrowie psychiczne w środowisku pracy”, zrealizowanego w ramach ogólnopolskiej kampanii „Zrozum. Poczuj. Działaj!” (3).

W jaki sposób wspierać pracownika w chorobie? Jak z nim rozmawiać? Pamiętaj, że Twoją rolą nie jest diagnozowanie, ale wyrażanie troski o drugą osobę. Jak znaleźć właściwe słowa?

 

Rozmowa z pracownikiem o zdrowiu psychicznym 

Osiem milionów Polaków cierpi na zaburzenia psychiczne. Wśród tych osób są również pracownicy aktywni zawodowo, którzy niekoniecznie chcą się przyznawać do tego problemu. Ty jako pracodawca możesz i powinieneś działać, gdy zauważysz pierwsze symptomy choroby. Zależy od tego Twój biznes, ale przede wszystkim zdrowie i życie drugiego człowieka.

Źródło:
1. KONDYCJA PSYCHICZNA MIESZKAŃCÓW POLSKI Raport z badań „Epidemiologia zaburzeń psychiatrycznych i dostęp do psychiatrycznej opieki zdrowotnej – EZOP Polska”, Instytut Psychiatrii i Neurologii 2012: https://ezop.edu.pl/wp-content/uploads/2019/07/EZOP-I_Raport_min.pdf
2. Zdrowie psychiczne w czasie pandemii Covid-19. Raport wstępny z badania naukowego kierowanego przez dr hab. Małgorzatę Dragan, Wydział Psychologii UW 2020: http://psych.uw.edu.pl/2020/05/04/zdrowie-psychiczne-w-czasie-pandemii-covid-19-raport-wstepny-z-badania-naukowego-kierowanego-przez-dr-hab-malgorzate-dragan/
3. U.S. Bureau of Labor Statistics. (2012). Census of fatal occupational injuries.: http://www.suicideprevention.ca.
4. Zdrowie psychiczne w środowisku pracy. Badanie wśród Pracodawców i Pracowników w ramach kampanii „Zrozum. Poczuj. Działaj!” 2021.
5. https://engagedhr.com/how-to-spot-the-signs-mental-illness-at-work/.
6. https://www.shrm.org/hr-today/news/hr-magazine/pages/1014-mental-health.aspx.
7. https://www.pulshr.pl/rynek-zdrowia/swiatowy-dzien-walki-z-depresja-pandemia-nasilila-skale-problemu,79747.html.
8. https://www.medicover.pl/dla-firm/zdrowie-psychiczne–poradnik-pracodawcy/.
9. https://www.rynekaptek.pl/prawo/zaburzenia-psychiczne-u-pracownika-kiedy-pracodawca-powinien-zareagowac,23953.html.
10. https://www.prawo.pl/kadry/czy-pracownik-z-trauma-po-pandemii-moze-byc-zagrozeniem-dla,501868.html.

Pozostałe wpisy

piątek, 3 czerwca 2022

Wypalenie zawodowe w kancelarii. Dlaczego prawnicy są szczególnie narażeni na stres?

Mindgram

Natalia
Kozdroń

czwartek, 2 czerwca 2022

Pracownicy startupów najbardziej narażeni na wypalenie zawodowe. Mindgram wystartował z programem dla młodych firm.

Mindgram

Katarzyna
Wilga

wtorek, 17 maja 2022

Jak zapobiegać wypaleniu zawodowemu?

Mindgram

Alina Windyga-Łapińska

Umów się na demo

Wypełnij formularz i przekonaj się, ile możliwości daje Mindgram

    Imię i nazwisko

    Twój email

    Numer telefonu

    Nazwa firmy

    Twoja rola w firmie

    Liczba pracowników

    Media o Mindgram:

    Strona wykorzystuje pliki cookies. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia, z którego korzystasz. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki tak, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce prywatności.